İnternette ve sosyal medyada sıkça dolaşıma giren “Ev hanımlarına çalışmadan, prim ödemeden anında emeklilik” şeklindeki haberler, maalesef eksik ve tıklanma odaklı bilgiler içeriyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, aktif olarak bir iş yerinde çalışmayan kadınların emekli olabilmesi mümkündür; ancak bu sürecin “İsteğe Bağlı Sigorta” ve “Doğum Borçlanması” gibi belirli finansal ve yasal kuralları bulunmaktadır.
Bir iş yerinde SSK’lı (4A) olarak çalışmayan veya esnaf olmayan 18 yaşını doldurmuş her kadın, SGK’ya başvurarak “İsteğe Bağlı Sigortalı” olabilir.
Sistemin İşleyişi ve Şartları:
Bağ-Kur Kapsamı: İsteğe bağlı ödenen primler 4B (Bağ-Kur) statüsünde sayılır.
Prim Tutarı: 2026 yılı için belirlenen brüt asgari ücretin %32’si oranında aylık prim ödemesi yapılır. Bu tutar her ay düzenli olarak banka üzerinden SGK’ya yatırılır.
Emeklilik Şartı: Bu sistemden “kısmi” (yaş haddinden) emekli olabilmek için en az 5400 gün (15 tam yıl) prim ödenmesi ve 61 yaş (sigorta başlangıcına göre değişebilir) şartının tamamlanması gerekir.
Çalışma hayatına atıldıktan sonra çocuk sahibi olmak için işten ayrılan kadınlara, devlet tarafından çok büyük bir “zaman kazanma” hakkı tanınmıştır.
Doğum Borçlanmasının Kuralları:
Sigorta Önceliği: Doğumdan önce mutlaka kısa vadeli (staj/çıraklık) veya uzun vadeli bir sigorta girişinin bulunması şarttır. Sigorta girişinden önce doğan çocuklar için borçlanma yapılamaz.
3 Çocuk Hakkı: SGK, en fazla 3 çocuğa kadar borçlanma hakkı verir. Her bir çocuk için 2 yıl (720 gün) borçlanılabilir.
6 Yıl Erken Emeklilik: 3 çocuğu için de borçlanma yapan bir ev hanımı, toplamda 2160 gün (6 yıl) kazanarak emeklilik yaşını ve prim gününü anında geriye çekebilir.
Ev hanımlarının emekliliğini kolaylaştırmak adına en çok konuşulan düzenleme, devletin isteğe bağlı sigorta primlerine yapacağı destektir.
Aylık yatırılması gereken İsteğe Bağlı Sigorta priminin üçte birinin (1/3) Hazine tarafından (Aile ve Gençlik Fonu aracılığıyla) karşılanmasını içeren yasal düzenleme tasarısı, ev kadınlarının omuzlarındaki finansal yükü ciddi oranda hafifletecektir. Düzenleme tam anlamıyla yasalaşıp Resmi Gazete’de yayımlandığında, başvuru yapan ev kadınları aylık primin sadece üçte ikisini ödeyerek emeklilik sistemine dâhil olabilecektir.
Sosyal Güvenlik Müşavirleri, internetteki bilgi kirliliğine karşı vatandaşları uyararak işin ekonomik boyutuna dikkat çekiyor.
Mevcut yasal duruma dair uzman görüşü şu şekildedir:
“Sistemde hiçbir şekilde primi olmayan bir kişiye, sadece ‘ev hanımı’ sıfatıyla yaşlandığında emekli maaşı bağlanması yasal olarak imkânsızdır. Çalışmadan emekli olmanın tek yolu, İsteğe Bağlı Sigorta ile kendi priminizi cebinizden ödemektir. Daha önce kısa bir süre çalışmış veya staj yapmış kadınların ise mutlaka e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini inceleyerek ‘Doğum Borçlanması’ hakkı olup olmadığını kontrol etmeleri gerekir.”
Kaynak: Haber Merkezi
Çalışma şartları ağır ve yıpratıcı olan meslek gruplarına Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından erken emeklilik kapısı aralanıyor. Halk arasında “Yıpranma Payı”, mevzuatta ise “Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)” olarak bilinen bu sistem sayesinde, riskli mesleklerde çalışanlar hem fazladan prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaşını 3 yıla kadar (bazı durumlarda daha fazla) öne çekebiliyor. Yıpranma […]
