20 Şubat 2026 itibarıyla yürürlükte olan İş Kanunu ve İŞKUR mevzuatına göre; doğum izni biten kadın çalışanlar, çocuklarının bakımıyla ilgilenebilmek için yasal olarak belirli bir süre “yarım zamanlı” (haftada 22,5 saat) çalışmayı talep edebilirler.
Yeni doğum yapan (veya 3 yaşını doldurmamış çocuk evlat edinen) bir kadın çalışanın, 112 günlük (16 hafta) yasal analık izni bittikten sonra bu haktan yararlanma süresi çocuk sayısına göre değişmektedir:
Birinci Doğumda: 60 gün (2 ay)
İkinci Doğumda: 120 gün (4 ay)
Üçüncü ve Sonraki Doğumlarda: 180 gün (6 ay)
(Çoğul gebeliklerde bu sürelere 30 gün eklenir. Çocuğun engelli doğması durumunda ise süre direkt 360 gün olarak uygulanır.)
Haberlerdeki “Tam maaş alacaksınız” söylemi, asgari ücretle çalışanlar için doğru olsa da, yüksek maaş alanlar için yanıltıcıdır. Sistemin ödeme dengesi şu şekilde kurulmuştur:
İşverenin Payı: İşveren, sizin kendi gerçek maaşınız üzerinden sadece çalıştığınız yarım günün (aylık 15 gün) ücretini öder ve 15 günlük SGK priminizi yatırır.
İŞKUR’un Payı: İŞKUR ise çalışmadığınız diğer 15 günün parasını size öder. Ancak İŞKUR bu ödemeyi sizin gerçek maaşınızdan değil, o yılki “Brüt Asgari Ücret” üzerinden hesaplayarak yapar. * Özetle: Eğer asgari ücret alıyorsanız, elinize geçen toplam para tam maaşınıza denk gelir. Fakat asgari ücretin çok üzerinde (örneğin 60.000 TL) maaş alıyorsanız, İŞKUR’un yatıracağı yarım zamanlı ödenek asgari ücrete sabitlendiği için elinize geçen toplam para eski tam maaşınızdan daha düşük olacaktır.
Bu destekten yararlanabilmek için sadece doğum yapmak yeterli değildir. İŞKUR’un aradığı resmi şartlar şunlardır:
600 Gün Şartı: Doğumdan önceki son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminizin (SGK) ödenmiş olması gerekir.
Fiilen Çalışmak: Haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinin yarısı kadar (22,5 saat) işyerinde fiilen çalışıyor olmak.
Çocuğun Hayatta Olması: Yarım çalışma ödeneği alınan süre boyunca çocuğun hayatta olması şarttır.
Çalışma şartları ağır ve yıpratıcı olan meslek gruplarına Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından erken emeklilik kapısı aralanıyor. Halk arasında “Yıpranma Payı”, mevzuatta ise “Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)” olarak bilinen bu sistem sayesinde, riskli mesleklerde çalışanlar hem fazladan prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaşını 3 yıla kadar (bazı durumlarda daha fazla) öne çekebiliyor. Yıpranma […]
