Çalışma hayatında uzun yıllar kalamayan, sağlık sorunları veya çeşitli nedenlerle tam emeklilik primini (5000-7200 gün) dolduramayan milyonlarca vatandaş için “Kısmi Emeklilik” sistemi büyük bir avantaj sağlıyor. SGK yasalarına göre, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar 3600 veya 5400 prim günüyle, belirli yaş şartlarını sağlayarak ömür boyu maaşa bağlanabiliyor.
İşçi statüsünde (SSK) çalışanlar için en çok bilinen erken/kısmi emeklilik formülü 3600 gün (10 tam yıl) kuralıdır. Ancak bu haktan yararlanabilmek için ilk sigortalı işe giriş tarihinizin 8 Eylül 1999 ve öncesi olması hayati bir kuraldır.
Bu sistemde emekli olabilmek için sağlanması gereken 3 temel şart şunlardır:
En az 15 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş olmak.
SGK’ya en az 3600 gün (10 yıl) prim ödemesi yapmış olmak.
Kanunun belirlediği yaş haddine (kadınlarda en az 50, erkeklerde en az 55) ulaşmak.
1999 – 2008 Arası İşe Girenler Dikkat: Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olan SSK’lılar için 3600 gün kuralı geçerli değildir. Bu dönemde işe girenlerin kısmi emeklilik için 4500 gün (12,5 yıl) prim ödemesi, 25 yıllık sigortalılık süresini doldurması ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemesi gerekiyor.
Kendi adına bağımsız çalışan esnaf, sanatkar ve tarım işçilerinin yer aldığı Bağ-Kur sisteminde kısmi emeklilik şartları SSK’ya göre farklılık gösterir. Bağ-Kur’luların yaştan emekli olabilmeleri için 3600 gün değil, tam 15 tam yıl prim ödemesi, yani 5400 gün şartı aranmaktadır.
Bağ-Kur (4B) statüsünde 5400 günle emeklilik için gereken temel kural:
İlk tescil tarihinin 8 Eylül 1999 öncesi olması,
En az 5400 gün (15 yıl) prim ödenmiş olmasıdır.
(Not: 1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olan hem SSK hem de Bağ-Kur’lular için kısmi emeklilik şartı 5400 gün olarak eşitlenmiş olup, bu gruptakiler için emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e kadar çıkmaktadır.)
Kamuoyunda en çok kafa karışıklığı yaratan konu, “Herkes 3600 günle 50 yaşında emekli olabilir mi?” sorusudur. Cevap maalesef hayır. 50 (kadın) ve 55 (erkek) yaş sınırları, kanunun getirdiği en alt tabandır.
Kişinin tam olarak kaç yaşında emekli olacağı, 15 yıl sigortalılık ve 3600/5400 gün prim şartlarını hangi tarihte tamamladığına göre kademeli olarak artar.
SSK’lılar İçin (3600 Gün) Kademeli Yaş Tablosu (Özet):
| Şartların Tamamlandığı Tarih Aralığı | Kadınlarda Yaş Şartı | Erkeklerde Yaş Şartı |
| 23 Mayıs 2002’den Önce Tamamlayanlar | 50 Yaş | 55 Yaş |
| 24 Mayıs 2005 – 23 Mayıs 2008 Arası | 54 Yaş | 57 Yaş |
| 24 Mayıs 2011 – 23 Mayıs 2014 Arası | 58 Yaş | 59 Yaş |
| 24 Mayıs 2014’ten Sonra Tamamlayanlar | 58 Yaş | 60 Yaş |
Tablodan da anlaşıldığı üzere, bugün eksik primini borçlanma (askerlik, doğum vb.) ile 3600’e tamamlayan bir kişi şartları 2014 yılından sonra tamamlamış sayılacağı için, kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaşında kısmi emekli olabilecektir. 50 ve 55 yaş hakkı, sadece bu primleri 2002 yılından önce doldurmuş olanları kapsamaktadır.
Çalışma şartları ağır ve yıpratıcı olan meslek gruplarına Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından erken emeklilik kapısı aralanıyor. Halk arasında “Yıpranma Payı”, mevzuatta ise “Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)” olarak bilinen bu sistem sayesinde, riskli mesleklerde çalışanlar hem fazladan prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaşını 3 yıla kadar (bazı durumlarda daha fazla) öne çekebiliyor. Yıpranma […]
