EYT yasasından prim eksiği nedeniyle faydalanamayan milyonlarca vatandaşın gözü “kısmi emeklilik” sisteminde. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre 10 yıl (3600 gün) prim ödeyen çalışanlar, belirli yaş sınırlarını doldurduklarında ömür boyu maaşa hak kazanabiliyor. Özellikle 50 yaş kriteri, erken emeklilik bekleyenler için kritik bir eşik oluşturuyor.
Halk arasında “yaştan emeklilik” olarak bilinen kısmi emeklilik, çalışma hayatında uzun yıllar kalamayan veya yeterli prim gününü dolduramayan vatandaşlar için tasarlanmış bir can simididir. Normal şartlarda 5000 ile 7200 gün arasında değişen prim şartı, bu sistemde 3600 güne (tam 10 yıla) kadar düşmektedir.
Ancak bu avantajlı sistemden herkes yararlanamıyor. 10 yılla emeklilik hakkının kilidini açan en önemli faktör, sigorta başlangıç tarihidir. Bu haktan yararlanabilmek için 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı (SSK/4A) olarak işe girmiş olmak şarttır.
Aranan üç temel kural şunlardır:
15 yıllık sigortalılık süresini doldurmak (1999 girişliler için bu süre zaten dolmuştur).
En az 3600 gün prim ödemesini tamamlamak.
İlgili kanunda belirtilen yaş sınırına (kadınlarda en düşük 50, erkeklerde 55) ulaşmak.
Vatandaşların en çok merak ettiği “50 yaşında emeklilik” konusu, kadın sigortalılar için belirli dönemlerde geçerli olan bir haktır. 3600 günle emeklilikte yaş şartı, yukarıda sayılan 3 şartın (15 yıl, 3600 gün, 50/55 yaş) hangi tarihte tamamlandığına göre kademeli olarak artmaktadır.
Mevzuata göre emeklilik yaşını belirleyen güncel tablo şu şekildedir:
| Şartların Tamamlandığı Tarih Aralığı | Kadınlarda Emeklilik Yaşı | Erkeklerde Emeklilik Yaşı |
| 23 Mayıs 2002 Öncesi | 50 Yaş | 55 Yaş |
| 24 Mayıs 2002 – 23 Mayıs 2005 | 52 Yaş | 56 Yaş |
| 24 Mayıs 2005 – 23 Mayıs 2008 | 54 Yaş | 57 Yaş |
| 24 Mayıs 2008 – 23 Mayıs 2011 | 56 Yaş | 58 Yaş |
| 24 Mayıs 2011 – 23 Mayıs 2014 | 58 Yaş | 59 Yaş |
| 24 Mayıs 2014 Sonrası | 58 Yaş | 60 Yaş |
Tablodan da anlaşılacağı üzere, 50 yaşında emekli olabilmek için bir kadın çalışanın 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü 23 Mayıs 2002 tarihinden önce tamamlamış olması gerekiyordu. Şartları günümüzde (24 Mayıs 2014 sonrası) tamamlayan bir kadın 58, erkek ise 60 yaşında kısmi emeklilik hakkı kazanmaktadır.
Eğer sigorta başlangıç tarihiniz 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasındaysa, 10 yıl (3600 gün) formülü sizin için geçerli olmuyor. Yasa yapıcı bu dönemde işe girenler için kısmi emeklilik şartını bir miktar ağırlaştırmıştır.
Bu gruptaki çalışanların yaştan emekli olabilmesi için 4500 gün (12.5 yıl) prim ödemesi, 25 yıllık sigortalılık süresini doldurması ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemesi gerekmektedir. 1 Mayıs 2008 sonrası işe girenler için ise kısmi emeklilik prim şartı 5400 güne (15 yıla), yaş şartı ise kademeli olarak 65’e kadar çıkmaktadır.
Çalışma şartları ağır ve yıpratıcı olan meslek gruplarına Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından erken emeklilik kapısı aralanıyor. Halk arasında “Yıpranma Payı”, mevzuatta ise “Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)” olarak bilinen bu sistem sayesinde, riskli mesleklerde çalışanlar hem fazladan prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaşını 3 yıla kadar (bazı durumlarda daha fazla) öne çekebiliyor. Yıpranma […]
